BÖLÜMÜMÜZÜN TARİHÇESİ
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüz, köklerini 1870 yılında kurulan Darülfünûn’un “Kitabet ve Edebiyat” derslerine dayandırmaktadır. Bu dönemde Selim Sabit Efendi’nin öncülüğünde başlayan edebiyat öğretimi, hem içerik hem de yapı bakımından zamanla kurumsallaşarak bugünkü modern Türkoloji disiplininin temelini atmıştır.
1900’lerin başında Dârülfünûn-ı Şâhane içinde “Edebiyat-ı Osmaniye” gibi derslerle devam eden süreç, 1933 Üniversite Reformu ile birlikte kurumsal bir sıçrama yaşamıştır. Bu reformun ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde Türkoloji ana başlığı altında şekillenen bölümümüz, Fuat Köprülü, Ahmet Caferoğlu ve Reşid Rahmeti Arat gibi alanının öncü akademisyenleri tarafından yapılandırılmıştır. Bu dönem, aynı zamanda çağdaş Türk dili ve edebiyatı anlayışının akademik temellerinin atıldığı, araştırma odaklı bir eğitimin yerleştiği kritik bir zaman dilimidir.
1946 yılında yayımlanmaya başlayan Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi (TUDED), Türkiye’de edebiyat ve dil araştırmalarının akademik mecrası olarak uzun yıllardır yayın hayatını sürdürmektedir. Aynı yıl, Bölümümüz bugünkü adını almış ve zamanla “Eski Türk Dili”, “Yeni Türk Dili”, “Eski Türk Edebiyatı”, “Yeni Türk Edebiyatı” ve “Türk Halk Edebiyatı” olmak üzere beş ana bilim dalı altında eğitim faaliyetlerini yürütmeye başlamıştır.
2025 yılı itibarıyla bölümümüzde 10 profesör, 6 doçent, 13 doktor öğretim üyesi ve 5 araştırma görevlisi görev yapmakta; öğretim üyelerimizin her biri, sadece bilimsel katkılarıyla değil, aynı zamanda öğrenci odaklı yaklaşımlarıyla da bölümümüzün gelişimine önemli rol sunmaktadırlar. Bölümümüz, yalnızca kuramsal bilgi sunmakla kalmayıp öğrencilerini eleştirel düşünceye yönlendiren, akademik üretkenliklerini destekleyen ve kültürel derinlik kazandıran bir eğitim anlayışına sahiptir. Öğrencilerimiz, bölümde aldıkları kapsamlı eğitim sayesinde yüksek lisans ve doktora programlarına başarıyla devam etmekte; akademi, medya, yayıncılık, öğretmenlik, editörlük ve kültürel danışmanlık gibi birçok alanda öncü roller üstlenmektedir.
Bölümümüzde öğrenciler, yalnızca bilgi tüketicisi değil; bilgi üreten, kültür aktaran, eleştiren ve yorumlayan bireyler olarak yetiştirilir. Hocalarımız, öğrencilerle bire bir ilgilenerek bilimsel yönelimlerine rehberlik eder; araştırma konularının belirlenmesinden, yazım süreçlerine, projelere ve ulusal/uluslararası etkinlik katılımlarına kadar doğrudan destek sağlar. Bu yönüyle Bölümümüz, öğrencisiyle yaşayan bir yapıya sahiptir.
Bugüne dek mezun ettiğimiz binlerce öğrenci arasında Türkiye’nin dört bir yanında üniversitelerde görev yapan akademisyenler, ödüllü edebiyatçılar, yayıncılar, televizyon ve özel medya kuruluşlarında çalışan içerik üreticileri, müze ve kültürel kurumlarda görev yapan uzmanlar yer almaktadır. Bölümümüz, öğrencilerine sadece akademik değil aynı zamanda kültürel bir ortam sunmayı hedefler. Yıl boyunca düzenlenen seminer dizileri, edebiyat söyleşileri, dil tarihi konferansları, öğrenci bildirili kongreler, mezunlarla buluşma günleri ve özel anma programları ile öğrencilerimizi edebiyatın yaşayan alanlarıyla buluşturur.
Bölümümüz, Türkiye’nin ilk bölümü olmanın yüklediği sorumluluk, geçmişinden aldığı mirasın gücü ve çağdaş akademik dinamikleri harmanlayan bir anlayışla ilerlemektedir. Türk dilini, edebiyatını ve kültürünü yalnızca araştırmakla kalmayan, bunları geleceğe taşıma sorumluluğunu da üstlenen bir kurum olma bilinciyle hareket etmektedir.
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde bölüm başkanı olarak görev yapan hocalarımız:
1. Prof. Dr. Mehmet Kaplan : 1983-1984
2. Prof. Dr. Muharrem Ergin : 1984-1990
3. Prof. Dr. Ömer Faruk Akün : 1990-1993
4. Prof. Dr. Nuri Yüce : 1993-1996
5. Prof. Dr. Kâzım Yetiş : 1996-1999
6. Prof. Dr. Necat Birinci : 1999-2002
7. Prof. Dr. Mustafa Özkan : 2002 – 2015
8. Prof. Dr. Ali Şükrü Çoruk : 2015 –
Misyon: Türk kültürünün temel unsurları olan Türk dili ve edebiyatı alanında geçmişten günümüze ortaya konulan yazılı ve sözlü ürünleri araştırıp incelemek; elde edilen bilgileri toplumla paylaşmak; diğer kültürlerle olan ilişkilerde belirleyici ve etkin rol oynamak; alanında yetkin bilim adamları ve eğitimciler yetiştirmek.
Vizyon: Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün akademik açıdan güçlü ve yetkin konumunu korumak; önümüzdeki süreçte Türkoloji’nin en önemli merkezi hâline gelmek.
Türk kültürünün temel unsurları olan Türk dili ve edebiyatı alanında geçmişten günümüze ortaya konulan yazılı ve sözlü ürünleri araştırıp incelemek; elde edilen bilgileri toplumla paylaşmak; diğer kültürlerle olan ilişkilerde belirleyici ve etkin bir rol oynamak; alanında yetkin bilim insanları ve eğitimciler yetiştirmek eğitim çerçevemizi oluşturmaktadır.
Eğitim felsefemiz, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün akademik açıdan güçlü ve yetkin konumunu korumak ve devamlılığını sağlamak, Türkoloji alanında var olan birikimini en etkin şekilde aktarmaktır.
Ayrıca başarılı öğrencilerin çift ana dal ve yan dal uygulamalarından yararlanması da mümkündür.
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü genel olarak; akademisyen, öğretmen ve araştırmacı yetiştirmektedir. Bununla beraber bölüm mezunları basın-yayın ve radyo-televizyon sektörü başta olmak üzere, arşivcilik ve kütüphanecilik gibi çok çeşitli iş alanlarında çalışma imkânlarına sahiptirler.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Programı Öğretim Amaçları
PÖA 1: Alanında güncel ders kitapları, uygulama araç gereçleri ve diğer kaynaklarla desteklenen ileri düzeydeki kuram ve uygulama bilgilerine, ayrıca alanıyla ilgili kuram ve kavramları özümseme, tartışma ve bu bilgileri alanında uygulayacak veya sorgulayacak düzeyde bilgiye sahip,
PÖA 2: Alanıyla ilgili yazılmış kaynaklar başta olmak üzere alanını destekleyen diğer kaynakları da değerlendirebilecek kuramsal bilgilere, elde ettiği ve ürettiği verileri raporlama ve takdim etme becerisine sahip,
PÖA 3: Çevresel bilginin alanıyla ilgisini kurma ve geliştirme refleksine sahip,
PÖA 4: Alanıyla ilgili edindiği temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak sorunları saptayabilme ve gerekçelendirilebilir çözümler önerebilme yetisine sahip ve alanla ilgili her türlü olasılığı göz önünde bulundurarak uygun iletişimi sağlayacak bireysel girişimlerde bulunan,
PÖA 5: Türk dili ve edebiyatının devreleri, sanat anlayışları, eserleri, şahsiyetleri hakkında güncel ve güvenilir bilgiye; dil ve edebiyat sahasında ortaya çıkan güncel problemlerin farkında olan, çözüm üretebilen,
PÖA 6: Saha ile ilgili literatüre hâkim olan, bilgi teknolojilerini etkin kullanabilen; Türk dili ve edebiyatı bilgisine ve metodolojisine ihtiyaç duyulan eğitim, medya, kültür ve yayımcılık gibi alanlarda güvenilir uzman/danışman olarak görev alabilen ve rapor hazırlayabilen,
PÖA 7: Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilen ve bu gereksinimleri karşılayabilen; alanıyla ilgili karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi olarak sorumluluk alabilen,
PÖA 8: Alanında sahip olduğu bilgi ve deneyimlerini alanla ilgili yetkin kişilerle paylaşabilen, karşıt görüşlerini savunabilen,
PÖA 9: Türk dilinin tarihi gelişimini ve dünyadaki yerini bilip Türk dili bilincini geniş kitlelere ulaştırabilen,
PÖA 10: Sosyal hakların evrenselliği sosyal adalet, kalite ve kültürel değerler ile çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yeteri bilince sahip bireyler yetiştirmek amaçlanmaktadır
Akreditasyon Komisyonu:
Prof. Dr. Ali Şükrü ÇORUK
Prof. Dr. İsmail KARACA
Prof. Dr. Mehmet SAMSAKÇI
Prof. Dr. Mücahit KAÇAR
Doç. Dr. Feryal KORKMAZ
Dr. Öğr. Üyesi Fırat KARAGÜLLE
Arş. Gör. Ahmet AKSU
Müfredat Komisyonu:
Doç. Dr. Feryal KORKMAZ
Dr. Öğr. Üyesi Ömer ARSLAN
Arş. Gör. Dr. Mizan COŞKUN ÖZGÜR
Ölçme Değerlendirme Komisyonu:
Prof. Dr. Mehmet SAMSAKÇI
Dr. Öğr. Üyesi Bilal ALPAYDIN
Dr. Öğr. Üyesi Cemile ODUNKIRAN
Arş. Gör. Dr. Sevim GÜLDÜRMEZ
Sınav Evrakı Komisyonu:
Dr. Öğr. Üyesi Ümran ERDOĞAN
Dr. Öğr. Üyesi İmren GECE ÖZBEY
Dr. Öğr. Üyesi Seda AKSÜT ÇOBANOĞLU
Arş. Gör. Recep Selman DOĞRU
Dış Paydaş Komisyonu:
Prof. Dr. Mücahit KAÇAR
Dr. Öğr Üyesi Fırat KARAGÜLLE
Dr. Öğr. Üyesi Fatih TIĞLI
Arş. Gör. Yusuf MAKİNE
Türk Dili ve Edebiyatı Mezuniyet Komisyonu | Görev |
Dr. Öğr. Üyesi Cemile ODUNKIRAN | Başkan |
Arş. Gör. Ahmet AKSU | Üye |
Arş. Gör. Recep Selman DOĞRU | Üye |
Arş. Gör. Yusuf MAKİNE | Üye |
BÖLÜMÜMÜZÜN TARİHÇESİ
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüz, köklerini 1870 yılında kurulan Darülfünûn’un “Kitabet ve Edebiyat” derslerine dayandırmaktadır. Bu dönemde Selim Sabit Efendi’nin öncülüğünde başlayan edebiyat öğretimi, hem içerik hem de yapı bakımından zamanla kurumsallaşarak bugünkü modern Türkoloji disiplininin temelini atmıştır.
1900’lerin başında Dârülfünûn-ı Şâhane içinde “Edebiyat-ı Osmaniye” gibi derslerle devam eden süreç, 1933 Üniversite Reformu ile birlikte kurumsal bir sıçrama yaşamıştır. Bu reformun ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde Türkoloji ana başlığı altında şekillenen bölümümüz, Fuat Köprülü, Ahmet Caferoğlu ve Reşid Rahmeti Arat gibi alanının öncü akademisyenleri tarafından yapılandırılmıştır. Bu dönem, aynı zamanda çağdaş Türk dili ve edebiyatı anlayışının akademik temellerinin atıldığı, araştırma odaklı bir eğitimin yerleştiği kritik bir zaman dilimidir.
1946 yılında yayımlanmaya başlayan Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi (TUDED), Türkiye’de edebiyat ve dil araştırmalarının akademik mecrası olarak uzun yıllardır yayın hayatını sürdürmektedir. Aynı yıl, Bölümümüz bugünkü adını almış ve zamanla “Eski Türk Dili”, “Yeni Türk Dili”, “Eski Türk Edebiyatı”, “Yeni Türk Edebiyatı” ve “Türk Halk Edebiyatı” olmak üzere beş ana bilim dalı altında eğitim faaliyetlerini yürütmeye başlamıştır.
2025 yılı itibarıyla bölümümüzde 10 profesör, 6 doçent, 13 doktor öğretim üyesi ve 5 araştırma görevlisi görev yapmakta; öğretim üyelerimizin her biri, sadece bilimsel katkılarıyla değil, aynı zamanda öğrenci odaklı yaklaşımlarıyla da bölümümüzün gelişimine önemli rol sunmaktadırlar. Bölümümüz, yalnızca kuramsal bilgi sunmakla kalmayıp öğrencilerini eleştirel düşünceye yönlendiren, akademik üretkenliklerini destekleyen ve kültürel derinlik kazandıran bir eğitim anlayışına sahiptir. Öğrencilerimiz, bölümde aldıkları kapsamlı eğitim sayesinde yüksek lisans ve doktora programlarına başarıyla devam etmekte; akademi, medya, yayıncılık, öğretmenlik, editörlük ve kültürel danışmanlık gibi birçok alanda öncü roller üstlenmektedir.
Bölümümüzde öğrenciler, yalnızca bilgi tüketicisi değil; bilgi üreten, kültür aktaran, eleştiren ve yorumlayan bireyler olarak yetiştirilir. Hocalarımız, öğrencilerle bire bir ilgilenerek bilimsel yönelimlerine rehberlik eder; araştırma konularının belirlenmesinden, yazım süreçlerine, projelere ve ulusal/uluslararası etkinlik katılımlarına kadar doğrudan destek sağlar. Bu yönüyle Bölümümüz, öğrencisiyle yaşayan bir yapıya sahiptir.
Bugüne dek mezun ettiğimiz binlerce öğrenci arasında Türkiye’nin dört bir yanında üniversitelerde görev yapan akademisyenler, ödüllü edebiyatçılar, yayıncılar, televizyon ve özel medya kuruluşlarında çalışan içerik üreticileri, müze ve kültürel kurumlarda görev yapan uzmanlar yer almaktadır. Bölümümüz, öğrencilerine sadece akademik değil aynı zamanda kültürel bir ortam sunmayı hedefler. Yıl boyunca düzenlenen seminer dizileri, edebiyat söyleşileri, dil tarihi konferansları, öğrenci bildirili kongreler, mezunlarla buluşma günleri ve özel anma programları ile öğrencilerimizi edebiyatın yaşayan alanlarıyla buluşturur.
Bölümümüz, Türkiye’nin ilk bölümü olmanın yüklediği sorumluluk, geçmişinden aldığı mirasın gücü ve çağdaş akademik dinamikleri harmanlayan bir anlayışla ilerlemektedir. Türk dilini, edebiyatını ve kültürünü yalnızca araştırmakla kalmayan, bunları geleceğe taşıma sorumluluğunu da üstlenen bir kurum olma bilinciyle hareket etmektedir.
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde bölüm başkanı olarak görev yapan hocalarımız:
1. Prof. Dr. Mehmet Kaplan : 1983-1984
2. Prof. Dr. Muharrem Ergin : 1984-1990
3. Prof. Dr. Ömer Faruk Akün : 1990-1993
4. Prof. Dr. Nuri Yüce : 1993-1996
5. Prof. Dr. Kâzım Yetiş : 1996-1999
6. Prof. Dr. Necat Birinci : 1999-2002
7. Prof. Dr. Mustafa Özkan : 2002 – 2015
8. Prof. Dr. Ali Şükrü Çoruk : 2015 –
Misyon: Türk kültürünün temel unsurları olan Türk dili ve edebiyatı alanında geçmişten günümüze ortaya konulan yazılı ve sözlü ürünleri araştırıp incelemek; elde edilen bilgileri toplumla paylaşmak; diğer kültürlerle olan ilişkilerde belirleyici ve etkin rol oynamak; alanında yetkin bilim adamları ve eğitimciler yetiştirmek.
Vizyon: Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün akademik açıdan güçlü ve yetkin konumunu korumak; önümüzdeki süreçte Türkoloji’nin en önemli merkezi hâline gelmek.
Türk kültürünün temel unsurları olan Türk dili ve edebiyatı alanında geçmişten günümüze ortaya konulan yazılı ve sözlü ürünleri araştırıp incelemek; elde edilen bilgileri toplumla paylaşmak; diğer kültürlerle olan ilişkilerde belirleyici ve etkin bir rol oynamak; alanında yetkin bilim insanları ve eğitimciler yetiştirmek eğitim çerçevemizi oluşturmaktadır.
Eğitim felsefemiz, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün akademik açıdan güçlü ve yetkin konumunu korumak ve devamlılığını sağlamak, Türkoloji alanında var olan birikimini en etkin şekilde aktarmaktır.
Ayrıca başarılı öğrencilerin çift ana dal ve yan dal uygulamalarından yararlanması da mümkündür.
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü genel olarak; akademisyen, öğretmen ve araştırmacı yetiştirmektedir. Bununla beraber bölüm mezunları basın-yayın ve radyo-televizyon sektörü başta olmak üzere, arşivcilik ve kütüphanecilik gibi çok çeşitli iş alanlarında çalışma imkânlarına sahiptirler.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Programı Öğretim Amaçları
PÖA 1: Alanında güncel ders kitapları, uygulama araç gereçleri ve diğer kaynaklarla desteklenen ileri düzeydeki kuram ve uygulama bilgilerine, ayrıca alanıyla ilgili kuram ve kavramları özümseme, tartışma ve bu bilgileri alanında uygulayacak veya sorgulayacak düzeyde bilgiye sahip,
PÖA 2: Alanıyla ilgili yazılmış kaynaklar başta olmak üzere alanını destekleyen diğer kaynakları da değerlendirebilecek kuramsal bilgilere, elde ettiği ve ürettiği verileri raporlama ve takdim etme becerisine sahip,
PÖA 3: Çevresel bilginin alanıyla ilgisini kurma ve geliştirme refleksine sahip,
PÖA 4: Alanıyla ilgili edindiği temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak sorunları saptayabilme ve gerekçelendirilebilir çözümler önerebilme yetisine sahip ve alanla ilgili her türlü olasılığı göz önünde bulundurarak uygun iletişimi sağlayacak bireysel girişimlerde bulunan,
PÖA 5: Türk dili ve edebiyatının devreleri, sanat anlayışları, eserleri, şahsiyetleri hakkında güncel ve güvenilir bilgiye; dil ve edebiyat sahasında ortaya çıkan güncel problemlerin farkında olan, çözüm üretebilen,
PÖA 6: Saha ile ilgili literatüre hâkim olan, bilgi teknolojilerini etkin kullanabilen; Türk dili ve edebiyatı bilgisine ve metodolojisine ihtiyaç duyulan eğitim, medya, kültür ve yayımcılık gibi alanlarda güvenilir uzman/danışman olarak görev alabilen ve rapor hazırlayabilen,
PÖA 7: Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilen ve bu gereksinimleri karşılayabilen; alanıyla ilgili karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi olarak sorumluluk alabilen,
PÖA 8: Alanında sahip olduğu bilgi ve deneyimlerini alanla ilgili yetkin kişilerle paylaşabilen, karşıt görüşlerini savunabilen,
PÖA 9: Türk dilinin tarihi gelişimini ve dünyadaki yerini bilip Türk dili bilincini geniş kitlelere ulaştırabilen,
PÖA 10: Sosyal hakların evrenselliği sosyal adalet, kalite ve kültürel değerler ile çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yeteri bilince sahip bireyler yetiştirmek amaçlanmaktadır
Akreditasyon Komisyonu:
Prof. Dr. Ali Şükrü ÇORUK
Prof. Dr. İsmail KARACA
Prof. Dr. Mehmet SAMSAKÇI
Prof. Dr. Mücahit KAÇAR
Doç. Dr. Feryal KORKMAZ
Dr. Öğr. Üyesi Fırat KARAGÜLLE
Arş. Gör. Ahmet AKSU
Müfredat Komisyonu:
Doç. Dr. Feryal KORKMAZ
Dr. Öğr. Üyesi Ömer ARSLAN
Arş. Gör. Dr. Mizan COŞKUN ÖZGÜR
Ölçme Değerlendirme Komisyonu:
Prof. Dr. Mehmet SAMSAKÇI
Dr. Öğr. Üyesi Bilal ALPAYDIN
Dr. Öğr. Üyesi Cemile ODUNKIRAN
Arş. Gör. Dr. Sevim GÜLDÜRMEZ
Sınav Evrakı Komisyonu:
Dr. Öğr. Üyesi Ümran ERDOĞAN
Dr. Öğr. Üyesi İmren GECE ÖZBEY
Dr. Öğr. Üyesi Seda AKSÜT ÇOBANOĞLU
Arş. Gör. Recep Selman DOĞRU
Dış Paydaş Komisyonu:
Prof. Dr. Mücahit KAÇAR
Dr. Öğr Üyesi Fırat KARAGÜLLE
Dr. Öğr. Üyesi Fatih TIĞLI
Arş. Gör. Yusuf MAKİNE
Türk Dili ve Edebiyatı Mezuniyet Komisyonu | Görev |
Dr. Öğr. Üyesi Cemile ODUNKIRAN | Başkan |
Arş. Gör. Ahmet AKSU | Üye |
Arş. Gör. Recep Selman DOĞRU | Üye |
Arş. Gör. Yusuf MAKİNE | Üye |